بازگشت هشت شهید گمنام به گیلان، تنها یک آیین تشییع نبود؛ روایتی از پیوند نسل‌ها با مردانی بود که سال‌ها پیش، جوانی و زندگی خود را برای آرامش امروز این سرزمین فدا کردند. در شامگاه ۱۷ آبان، رشت میزبان لاله‌هایی شد که پس از چهار دهه غربت، بر دستان مردمان دیار میرزا بازگشتند تا عطر ایثار و وفاداری را در کوچه‌ها و خیابان‌های شهر زنده کنند.
سیزدهم آبان، تنها یک مناسبت در تقویم رسمی کشور نیست؛ بلکه یادآور روزهایی است که ایمان، آگاهی و شجاعت یک ملت در برابر استبداد و استکبار به نمایش درآمد. روزی که دانش‌آموزان با ایثار و فداکاری خود، نامشان را در تاریخ پرافتخار ایران اسلامی ماندگار کردند و امروز، نسل جوان مسئولیت ادامه این مسیر را بر دوش دارد.
۱۳ آبان، روز دانش‌آموز، فرصتی برای بازخوانی نقش نسل جوان در تاریخ معاصر ایران و یادآوری مسئولیت خطیر دانش‌آموزان در پاسداری از هویت ملی، استقلال و ارزش‌های فرهنگی کشور است؛ روزی که پیوند میان آگاهی، آرمان‌خواهی و مسئولیت‌پذیری را به تصویر می‌کشد و بر ضرورت تربیت نسلی آگاه، خلاق و آینده‌ساز تأکید دارد.
روایتِ دلتنگی‌ها، التماس‌های یک رزمنده جوان برای شهادت، و بغض فروخورده‌ی فرمانده‌ای که در تاریکی شب، میان یاد یاران شهید و آتش کم‌سوی سنگر، هنوز صدای گام‌های «بابک» را در گوش جان می‌شنود؛ روایتی تلخ و شیرین از جنس اخلاص، پیش‌گویی‌های غریب و وداعی که هرگز انجام نشد.
ادبیات پایداری گیلان، این بار با عطرِ خاکسترِ یاس و واژه‌های برخاسته از دل، میزبان ترانه‌ای از جنسِ ایثار شد. به مناسبت فرارسیدن خجسته میلاد عقیله بنیهاشم، حضرت زینب کبری (س) و روز پرستار، «نجمه پورملکی»، از شاعران برجسته گیلانی، سروده‌ی تازه‌ی خود را با عنوان «عشق یا ایتها المرضیه شهر من است» تقدیم به روح مطهر پرستارِ شهید، مرضیه نبوی‌نیا کرد؛ اثری که روایتگرِ سوز، استقامت و مجاهدتِ زنی از تبارِ باران و زیتون است.
در تار و پود تاریخ دفاع مقدس، نام‌های درخشانی از خلبانان تیزپرواز حک شده است؛ اما میان این ستارگان، نام سرلشکر خلبان سید علی اقبالی، با درخششی بی‌همتا، بر تارک تاریخ می‌درخشد؛ مردی که از دلِ باغ‌های زیتون رودبار برخاست و در آسمان‌های موصل، جان خود را فدای حریم مرزهای اسلامی کرد.
گاهی فکر می‌کنیم آن‌ها که پرواز کردند، دیگر در میان ما نیستند. اما حقیقت چیز دیگری است؛ آن‌ها فقط از بندِ تن رها شدند تا در تک‌تکِ لحظه‌های زندگی ما، مثل یک عطرِ خوش یا یک یادِ آرام‌بخش، حضور داشته باشند. این یادداشت، مرورِ کوتاهی است بر جایگاهِ عزیزِ شهدا در قلب‌های ما، با کلامی که از جنسِ نور است.
شهدا رفتند، اما رفتنشان پایانِ قصه نبود؛ آغازِ دلتنگی‌هایی شد که سال‌هاست در سینه‌ها مانده‌اند. هنوز می‌شود میان سکوت سنگ مزارشان، صدای قدم‌هایشان را شنید و در عطر گلاب، ردّی از همان مردانی را جست‌وجو کرد که روزی از کنارمان گذشتند و برای همیشه در بلندای آسمان ماندگار شدند.
گاهی بزرگ‌ترین روایت‌های زندگی، از ساده‌ترین لحظه‌ها آغاز می‌شوند؛ از یک سفر، یک خداحافظی، تمیز کردن ماشین و صدای مادری که فرزندش را برای ناهار صدا می‌زند. اما برای شهید مدافع حرم بابک نوری، این لحظه‌های معمولی به خاطراتی ماندگار تبدیل شد؛ خاطراتی که امروز با نام شهید، جاده، سفر و دفاع از حریم اهل‌بیت(ع) گره خورده است.
«اینک ما و شما مانده‌ایم که وارث رسالت و حامل امانت شهدا باشیم.» این کلام ماندگار شهید سید موسی نامجو، تنها یک جمله برای یادآوری گذشته نیست؛ ندایی است برای امروزِ ما. ندایی که از ما می‌پرسد: با امانتی که شهدا با خون خود به دستمان سپرده‌اند، چه کرده‌ایم؟
همزمان با فرارسیدن اربعین حسینی، شعر «چه اربعین بزرگی خدا رقم زده است» سروده نجمه پورملکی، با نگاهی حماسی و آیینی، پیوند میان فرهنگ عاشورا، مقاومت و امتداد ولایت را به تصویر می‌کشد. این اثر با بهره‌گیری از مضامین قرآنی، تاریخی و معاصر، اربعین را نه صرفاً یک مناسبت، بلکه تجلی ماندگار وحدت، ایثار و امید به آینده‌ای روشن در سایه ظهور می‌داند.
اربعین، فقط مقصدی به نام کربلا نیست؛ مسیری است که انسان را از خودخواهی به خداخواهی می‌رساند. هر سال میلیون‌ها عاشق، قدم در جاده‌ای می‌گذارند که با خون سیدالشهدا(ع) آغاز شد و با اشک زینب(س) جاودانه ماند. در این میان، شهدای گیلان نیز با خون پاک خود ثابت کردند که راه عاشورا هرگز پایان نیافته و اربعین، هنوز در رگ‌های تاریخ جاری است.
«اسماعیل یکتایی لنگرودی» جانباز و آزاده ۷۰ درصد گیلانی در یادداشتی با عنوان «اربعین؛ تجلی وحدت تمدنی و قدرشناسی از امت وفادار» اربعین حسینی را بزرگ‌ترین جلوه همبستگی امت اسلامی، استمرار پیام عاشورا و نماد عزت‌خواهی ملت‌های آزاده جهان دانست و تأکید کرد که این حرکت عظیم، امروز به یک جریان تمدنی فراملی و الهام‌بخش تبدیل شده است.
چند روز بیشتر تا جشن تولدش نمانده بود؛ جوانی که با هزاران آرزو راهی نخستین سفر دریایی زندگی‌اش شد، اما امواج، او را به خانه بازنگرداندند. حالا از نیما، تنها خاطره‌ای مانده که میان آبیِ دریا و دلتنگی خانواده‌اش جاودانه شده است؛ روایتی تلخ از رؤیاهایی که ناتمام ماندند.
همه زائران اربعین، آن‌هایی نیستند که در مسیر نجف تا کربلا قدم برمی‌دارند؛ گاهی دل‌هایی هستند که کیلومترها دورتر، هر شب با نام حسین(ع) اشک می‌ریزند و حسرت قدم گذاشتن در جاده عشق را به دوش می‌کشند. دل‌هایی که امیدشان تنها دعای زائران و کرامت صاحب این مسیر است.
اسماعیل یکتایی لنگرودی در یادداشتی به مناسبت پنجم مرداد، سالروز اقامه نخستین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نماز جمعه را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای راهبردی انقلاب اسلامی در مسیر تقویت وحدت، انسجام ملی، ارتقای بصیرت دینی و تحکیم پایه‌های نظام جمهوری اسلامی دانست.
۳۰ تیرماه، یادآور میلاد شهید صادق زرین، شهیدی است که زندگی خود را با اخلاص، عشق و مجاهدت معنا بخشید و سرانجام به آرزوی دیرینه‌اش، یعنی شهادت در راه خدا، رسید؛ مردی که نامش امروز نه تنها در تقویم تولد، بلکه در حافظه مردم این سرزمین جاودانه شده است.
همزمان با سالروز محکومیت حادثه مسجد گوهرشاد، شعر «حجاب؛ خون‌بهای شهیدان» سروده نجمه پورملکی با نگاهی به حجاب، عفاف و واقعه مسجد گوهرشاد منتشر شده است.
آزادسازی خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱، تنها یک پیروزی نظامی نبود؛ نقطه‌ای تاریخی بود که نشان داد ایمان، تدبیر و مقاومت یک ملت می‌تواند پیچیده‌ترین معادلات دشمن را برهم بزند. خرمشهر از دل ۵۷۸ روز اشغال آزاد شد و به نمادی ماندگار از ایستادگی تبدیل شد؛ روایتی که سال‌ها بعد در زندگی آزادگان و جانبازانی که رنج جنگ و اسارت را به دوش کشیدند نیز ادامه یافت.
اسماعیل یکتایی لنگرودی، یادگار روزهای آتش و خون، در یادداشتی با عطر ایثار، تاکید کرد که استقلال امروز ایران ثمره خون‌های پاکی است که از دوران طاغوت تا جبهه‌های مقاومت بر زمین ریخته شده است. او با بازخوانی خباثت‌های دشمن در «منطقه خاکستری»، پنج پیش‌شرط اساسی ایران برای مذاکره را نه فقط یک مطالبه سیاسی، بلکه وصیت نانوشته شهیدانی دانست که برای «بلعیده نشدن ایران» جان خود را فدا کردند.